Samme dag som Turboneger spiller konsert på Pstereo-festivalen (18. august) åpner Rockheim galleriutstillingen Silent Side Of Rock’n’Roll, hvor fotograf Stian Andersen gir et usensurert innblikk i Turbo-sirkuset på tur anno 2005.

Hør Rockheims spilleliste med utvalgte Turbo-låter i WiMP

Om utstillingen sier Rockheim bl.a:
- Utstillinga inneheld både poserande portrett som oser av bandets ambisjonar, nihilisme og rockereferansar, samt dokumentarfoto som uttrykkjer ”galskapen”, innsatsen, intensiteten. Bileta har det mørke, det farlege og det glamorøse i seg. Og midt inni der finn du som regel det triste i blikket til Hank Von Helvete. Motiva vekslar mellom publikum og band – i turnebussen, bak scenen og på scenen. Det er også stor variasjon i perspektiv, komposisjon, lyssetting og format.

Foto: Stian Andersen

Rockheim om Turboneger

Tre Turboliv:
Turbonegerhistoria og -mytologien er massiv, mangesidig og veldokumentert. Den fyrste Turbonegerfotografen var Morten Andersen. I fotoboka Ass Time Goes By (2008) kan du fylgje gjengen gjennom den fyrste fasen, frå 1990 til 1998. Besetninga då var: Thomas Seltzer (bass), Pål Bøttger Kjærnes (gitar), Rune Grønn (gitar), Vegard Heskestad (gitar), Pål Erik Carlin (vokal) og Tor Kristian Jenssen (trommer). Forstadsgutta – som alle (med unntak av Grønn), framleis var i tenåra – var prega av amerikansk punk, pre-grønsj, Friedrich Nietzsche, øl, porno, miljøet på Forsøksgym og etter kvart den nystarta klubben Rockall i Oslo. Det musikalske resultatet kan høyrast på den rosa debutsingelen ”Route Zero” frå 1989 og debutalbumet Hot Cars and Spent Contraceptives frå 1992. Sjangeren blei seinare karakterisert som ”deathpunk”.

Allereie året etter debutsingelen gjennomførte bandet, med nokre justeringar i besetninga og med utgangspunkt i den halvt amerikanske Seltzers kontaktnett, sin fyrste USA-turné. Morten Andersen hang med på etterspelet: Dei to åra med Harald Fossberg i front og inntoget til Fossbergs etterfylgjar Hans-Erik Dyvik Husby (aka Hertug Hans, Hertugen, Hertis eller Hank Von Helvete) i 1993. Det var i denne tida bandet endeleg fann sin visuelle identitet og blei til dongeri-demonar.

Dei hadde prøvd og testa, feila og famla. Bandet søkte frå fyrste dag eit visuelt uttrykk, men leita i blinde. Fyrst såg dei ut som eit litt uflidd grønsjband. Deretter som ein gjeng streite, kjedelege studentar. Så trakk dei i svarte fascistuniformar. Som blei bytta ut med ein litt ekkel, jappete framtoning då Hertis blei vokalist. Neste fase var afroparykkar og skokrem. I løpet av skokrem-perioden overtok dongeri som dominerande sceneplagg. På fotosession hos Morten Andersen i 1995 kledde Hertis seg i lys dongeri frå topp til tå medan dei andre stilte i skjorter, afroparykk og leppestift i ei brei stripe rundt munnen. Dongerien stakk av med sigeren. Bandet kledde seg i denim sponsa av Levi’s, dynka ansikta i teatersminke, lefla med fetisjestetikken og homoikonografien til biletkunstnaren Tom of Finland. Homoseksualitet var nærast eit tabu i rocken, og for eit band grunnlagt på ideen om motkultur passa seilerhatten perfekt. Turbo pakka sminkeveska og drog på sin andre USA-turné sommaren 1995.

Foto: Stian Andersen

Også denne turneen kosta blod og vennskap. Vinteren og våren 1996 låg Turboneger nede for teljing. Albumet Ass Cobra skulle gis ut, men dei mangla ein gitarist etter at Pål Bøttger Kjærnes stakk av til New Zealand. Og med det starta ein ny æra. Gitarvidunderet Knut Schreiner frå Kåre & The Cavemen blei adoptert, fyrst som vikar og deretter som fast ”demin-cowboy” eller Euroboy. Med Schreiner og etterkvart Christer Engen (trommer) på plass vaks ambisjonane og bandet blei i større grad profesjonalisert.

I 1998 kom Apocalypse Dudes. Den enkle, men intense punkrocken frå Ass Cobra måtte vike for dynamisk, melodiøs og til tider pompøs stadionrock. Albumet gav Turboneger eit gjennombrot. Proporsjonalt med det auka platesalet eskalerte rusproblemet til Hans-Erik Dyvik Husby som hadde blitt heroinist på heiltid. Og då den kritikarrosa plata skulle lanserast gjennom ein saftig og utseld Europa-turné, sette dop, avrusing og til slutt psykose ein stoppar for det heile. Vokalisten måtte, i fylgje sagaen til Håkon Moslet, sendast heim frå Spania og til slutt flytte til besteforeldra i Lofoten for å berge livet. Siste delen av turneen blei avlyst, og bandet blei oppløyst.

Det gjekk fire år. Fire år i nordnorsk eksil før Turboneger gjenoppstod. På Quartfestivalen 2002 herja turbomanien. Apocalypse Dudes, fanklubben og Turboneger hadde vokse frå undergrunn til mainstream medan bandet låg brakk. Gjenforeningskonsertane den sommaren gav 1 million kroner til bandkassa, og bandet spelte for 40.000 publikumarar på Bizarrefestivalen i Tyskland. Deretter kom Scandinavian Leather: USA-turné med Queens Of The Stone Age, videoinnspeling med Jeff Tremaine og Spike Jonze, gullplate, idrettshallturné i Noreg, Tore Torell og Kerrang! Awards. Det var i denne perioden, Turboepoke nummer to, at Stian Andersen kom inn i biletet. Han var ikkje aleine. Comebacket blei òg grundig dokumentert i filmen: Turboneger. The ResErection (2005).

Foto: Stian Andersen

2005, Party Animals, ”High On The Crime” og på turné igjen. Ingen kan klandre Turboneger for ikkje å være eit hardtarbeidande band. Stian Andersen var med i bussen. Og eit lite hamskifte blei realisert. Gjengen vraka denimuniformane til fordel for individuelle scenekostymer, og til ville protestar frå fans. Bandet var sterkt tilstades i Noreg under denne lanseringa. Medan dei i samband med førre plata gjorde 103 konsertar i utlandet og 19 i Noreg, gjorde dei denne gongen 66 konsertar i utlandet og 26 i Noreg. Medieyndlingane fekk og plenty plass i dei norske avisspaltene det året. Dei to største sakene omhandla ei verbal skjendig av det svenske kongehuset og rider-krav som nådde umoralske proporsjonar. I 2009 slutta Hans-Erik Dyvik Husby, noko som resulterte i turbo-stopp nummer to. Men i 2011 var dei tre ustoppelege i gang igjen (Rune Grønn, Thomas Seltzer og Knut Schreiner), med Tony Sylvester på vokal og Tommy Akerholdt på trommer. Turboliv nummer tre – fortsetjinga fylgjer.

Rockheim om fotograf Stian Andersen:
- Stian Andersen er 39 år, frå Oslo, sjølvlærd, og ein av Noregs fremste musikkfotografar. 16 år gammal tok han med seg kamera og sneik seg inn på DumDum Boys-konsert på Rockefeller. Der brukte han sine fyrste rullar med svartkvitt-film. Bandet blei så fornøgd at dei brukte eit av bileta på singelcoveret til ”Englefjes”. Debuten gav ein flying start inn i rockeverda, og Andersen blei raskt fotograf for Rock Furore, Beat og Puls. Av internasjonale oppdragsgivarar kan me liste opp: Rolling Stone, NME, Der Spiegel, Time Magazine og MOJO. Lista over celebre motiv rommar: Iggy Pop, Johnny Cash, Robyn, Prince og Blur. Andersen har laga foto til over femti plateomslag. Her er artistar som a-ha, Röyksopp, Bertine Zetlitz, DumDum Boys og Turboneger representert. I tillegg til å være musikkfotograf, har han internasjonal redaksjonell ballast og mykje reklameerfaring. Han har mottatt fleire prisar for bokpublikasjonar, foto til albumcover og magasin.

Med utstillinga Silent Side of Rock’n’roll frå 2007 fornya Stian Andersen det dokumentariske rockefotografiet i Noreg. På midten av 2000-talet var han den fyrste norske fotografen som systematisk dokumenterte ein tolv månadar lang turné. Utallige bussmil og mange hundre filmrullar seinare laga han utstilling. Av internasjonale førebilete kan me nemne Pennie Smiths turnefoto av det britiske punkbandet The Clash og den amerikanske rockefotografen Annie Leibovitz sine kontroversielle turnebilete av Rolling Stones på 1970-talet.

Les mer om utstillingen på Rockheims hjemmesider
Hør Rockheims Turbo-spilleliste i WiMP
Stian Andersens hjemmeside
turbonegro.com

Alle foto: Stian Andersen. Gjengitt med fotografens velvillige tillatelse.